Cnc de Isıl İşlem Nedir?

GERİLİM GİDERME – ISIL İŞLEM NEDİR?
Isıl İşlem; metallere sertlik, süneklik gibi istenilen mekanik özellikleri kazandırmak yada bu özelliklerini artırmak amacıyla sıcak halde uygulanan işlemlerin ortak adıdır.
Isıl işlemdeki amaç ; talaşlı işlem,soğuk şekillendirme ve kaynak gibi ön imalat sırasında meydana gelen iç kalıcı gerilimleri gidermektir.Eğer bu işlemler yapılmazsa daha sonraki işlemler kabul edilemeyecek çarpılmalara neden olabilir yada gerilim, korozyon çarpılmaları söz konusu olur.Sertlik, süneklik, dayanıklılık ve parlaklık gibi özellikleri kazandırmak ve çelikteki gerilimleri azaltmak, metali daha önceden tespit edilmiş bir sıcaklığa getirdikten sonra hızlı, orta hızda veya yavaşça soğutmakla mümkün olur.

.
Malzemelere yüksek dayanım, yüksek akma sınırı, yüksek süneklik ve plastiklik kazandıran bir işlemdir. Yani malzemeyi birçok açıdan geliştirir. Bu işlem önce sertleştirme daha sonra yapıdaki gerilimleri almak ve tokluğu arttırmak için belirli bir sıcaklıkta bekletme ile yapılır.

.
Isıl işlemin Türk Standartlarındaki (TS 1112) tanımı ise; katı haldeki metal veya alaşımlara belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine zamanlanarak uygulanan ısıtma ve soğutma işlemleri olarak verilmektedir .

.
Isıl işlem, üç ana safhadan oluşur. Bunlar ısıtma, ısıtılan sıcaklıkta bekletme ve soğutma safhalarıdır. Bütün ısıl işlem yöntemlerinde bu üç ana safha geçerlidir. Fakat uygulanan ısıl işlem türüne göre, ısıl işlem sıcaklığı, bekletme süresi, ısıtma ve tutma hızı gibi parametreler değiştirilir. Isıtma, bekletme ve soğutma safhalarına ısıl çevrim denir.

.

Uygulanan ısıl işlem türüne göre işlem ya bir çevrim yapılarak bitirilir ya da birbirini izleyen birkaç ısıl çevrim yapılarak ısıl işlem tamamlanır.
Isıtma işlemin herhangi bir anında, ısıtılan parçanın merkezi ve yüzeyi arasındaki sıcaklık değerleri farklıdır. Parça yüzeyi belirli bir sıcaklığa ulaştığında parçanın merkezi, parçanın boyutuna ve ısı iletme kabiliyetine bağlı olarak daha geç ısınacağından sıcaklığı daha düşük olur. Parçanın yüzeyi ile merkezi arasındaki sıcaklık farkı, ısıl gerilmeler oluşturur ve bu ısıl gerilmeler sonucu parça çatlayabilir. Bu sıcaklık farkının, dolayısıyla ısıl gerilmelerin önlenmesi için, parçaya ısıtma sıcaklığının altındaki bir ya da iki sıcaklıkta ara ısıtma uygulanabilir. Ön ısıtma adı verilen bu işlemle, parçalarda daha düzenli ve homojen ısıtma sağlanır. Aynı zamanda tutma süresi de kısalır. Ayrıca ısıtma hızı azaltılarak da yüzey ve merkez arasındaki sıcaklık farkı azaltılabilir.

Paylaş