Kaplin Nedir?
Kaplin; motor milinden gelen torku, bağlı olduğu diğer mile (vida mili, şaft vb.) aktarır. CNC makinelerinde step motor veya servo motor ile mekanik aktarma arasında kullanılan kaplin, küçük eksen kaçıklıklarını tolere ederek sistemin daha stabil çalışmasına yardımcı olur.
Kaplin Ne İşe Yarar?
- Motor torkunu güvenli şekilde mile iletir
- Küçük eksen kaçıklıklarını (radial/aksiyel) belirli ölçüde tolere eder
- Titreşimi azaltır ve daha kararlı hareket sağlar
- Hassas pozisyonlamayı destekler (özellikle boşluksuz kaplinlerde)
Kaplin Çeşitleri Nelerdir?
Kaplin çeşitleri genel olarak esnek kaplinler ve rijit (sert) kaplinler olarak ikiye ayrılır. CNC’de en çok kullanılan kaplin türleri aşağıdadır:
1) Boşluksuz Kaplin
CNC eksenlerinde hassasiyet isteniyorsa ilk tercih genellikle boşluksuz kaplindir. Backlash (boşluk) minimumdur ve eksen tepkisi daha nettir. Modelleri incelemek için: Boşluksuz Kaplin Kategorisi
- Minimum boşluk (backlash)
- Yüksek hassasiyet
- CNC X/Y/Z eksenleri için uygun
2) Spiral (Helisel) Kaplin
Spiral kaplinler tek parça gövdeleri sayesinde kompakt ve fiyat/performansı yüksek seçeneklerdir. Küçük kaçıklıkları tolere edebilir.
3) Elastomer (Örümcek) Kaplin
Elastomer kaplinler titreşim sönümleme konusunda güçlüdür. Motoru darbeden korur; ancak çok yüksek hassasiyet gereken uygulamalarda boşluk hissi oluşabilir.
4) Rijit (Sert) Kaplin
Rijit kaplinler esneme yapmaz. Mil hizalaması çok iyi olan sistemlerde kullanılabilir; kaçıklık varsa yatak/mil zorlanmasına neden olabilir.
CNC İçin Kaplin Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
| Mil Çapı (Ölçü) | Motor mili ve vida mili çapına göre seçilir. Örn: 6 mm - 8 mm için 6x8 kaplin. |
|---|---|
| Backlash (Boşluk) | Hassas işleme için boşluksuz kaplin tercih edilir. Boşluk, konum hatasına neden olabilir. |
| Kaçıklık Toleransı | Sistemde eksen kaçıklığı varsa esnek kaplin (spiral/elastomer) daha güvenli olur. |
| Tork ve Devir | Yüksek tork veya yüksek devir gereksiniminde uygun gövde boyutu ve malzeme seçilmelidir. |
| Uygulama (CNC / Otomasyon) | CNC eksenleri, 3D yazıcı, otomasyon hattı gibi kullanım alanı seçimi doğrudan etkiler. |
Kaplin Ölçüsü Nasıl Belirlenir?
- 1) Motor mil çapını ölç (örn. 6 mm)
- 2) Bağlanacak mil çapını ölç (örn. 8 mm)
- 3) Kaplin ölçüsünü belirle: 6x8
- 4) Hassasiyet gerekiyorsa boşluksuz kaplin, titreşim sönümleme gerekiyorsa elastomer kaplin tercih et
Sık Sorulan Sorular
Kaplin çeşitleri nelerdir?
CNC için hangi kaplin kullanılmalı?
- Hassasiyet ve minimum boşluk isteniyorsa: boşluksuz kaplin
- Kaçıklık toleransı ve fiyat/performans için: spiral (helisel) kaplin
- Titreşim sönümleme için: elastomer (örümcek) kaplin
Boşluksuz kaplin ne işe yarar?
Kaplin ölçüsü nasıl seçilir?
- Motor mili çapını ölç (örn. 6 mm)
- Bağlanacak mil/vida mili çapını ölç (örn. 8 mm)
- Kaplin ölçüsü 6x8 olur (motor tarafı x mil tarafı)
Kaplin boşluğu (backlash) nedir?
CNC uygulamalarında hassasiyet ve stabilite için en çok tercih edilen seçeneklere göz atmak istersen: Boşluksuz Kaplin Modelleri
